جان نش رياضيدان نابغه و برجستهٔ آمريکايي که در سنين جواني به بيماري شيزوفرني از نوع پارانوييد مبتلا شد و بر اساس زندگي وي فيلمي به نام يک ذهن زيبا يا ذهني زيبا نيز ساخته شده است. کار مهم او معرفي مفهومي است که بعدها به تعادل نش معروف شد. کارهاي او در گسترش نظريهٔ بازي‌ها (از شاخه‌هاي رياضيات نوين) بسيار موثر بوده است.

<جان نش> اکنون 78 ساله و يکي از معروف‌ترين اساتيد رياضيات در دانشگاه پرينستون است. البته همان 70 سال پيش هم، اطرافيان و به‌خصوص خانواده‌اش مي‌دانستند که آينده درخشاني پيش روي اوست. <نش> در 20 سالگي مدرک ليسانس و فوق ليسانس را يکجا اخذ کرد و 2 سال بعد هم، در 22 سالگي، به درجه دکترا نايل شد. او به معناي واقعي کلمه يک نابغه رياضي بود و تئوري‌هاي مهم و بحث‌انگيزي در حوزه رياضيات و اقتصاد وضع کرد که برايش جوايز متعددي به همراه داشت.
او در سال 1994، به جايزه نوبل اقتصاد نيز دست پيدا کرد. اما آنچه از <جان نش> چهره‌‌اي ممتاز و مورد توجه ساخته است، نه نبوغ رياضي، که استقامت او در مبارزه با بيماري اسکيزوفرني است.
خودش در يادداشتي براي پايگاه اينترنتي بنياد نوبل مي‌نويسد:<از کودکي تمايل داشتم که کارهايم را تنهايي انجام بدهم. گوشه‌گير بودم و دوست نداشتم که با همکلاسي‌هايم بجوشم. فکر مي‌کردم کارهاي‌شان، تفريحات‌شان، همه و همه يک جور وقت تلف کردن است. در 31 سالگي هنوز هم گوشه‌گير بودم. همسرم باردار بود و من در دانشگاه تدريس مي‌کردم. همه چيز روبراه بود تا اينکه کم‌کم سر و کله آن فکرهاي عجيب و غريب و آن صداهاي لعنتي پيدا شد.>
<جان نش> صداهايي غيرواقعي را مي‌شنيد که او را از خطراتي موهوم حذر مي‌دادند و وادارش مي‌کردند کارهايي برخلاف خواسته‌اش انجام بدهد. رفته رفته بر شدت توهمات او افزوده شد و زندگي‌اش در آستانه فروپاشي قرار گرفت. همسرش او را ترک کرد، کرسي استادي خود را در دانشگاه از دست داد و بالاخره در بيمارستان بستري شد.
پزشکان بيماري‌اش را نوعي <اسکيزوفرني هذياني> تشخيص دادند که با افسرگي خفيف و کاهش اعتماد به نفس همراه شده بود.
<نش> در ابتدا از خود سرسختي و مقاومت نشان مي‌داد و سعي مي‌کرد با هر ترفندي شده از بيمارستان و حتي از نظارت مستقيم روانپزشک، فرار کند. اما با شدت گرفتن بيماري، کم‌کم به درمان تن داد. سواي درمان، آنچه بيش از همه به <نش> کمک کرد، تلاش آگاهانه‌اي بود که او از خود نشان داد.
او با تمام توان سعي کرد تا محتواي ذهني بيمار خود را ذره ذره اصلاح کند. اين فرآيند جبراني، چيزي نزديک به 25 سال از بهترين سال‌هاي عمر او را گرفت اما اميد و اراده‌اي که او از خود نشان داد، کار خودش را کرد و رياضيدان نابغه بالاخره از بند بيماري نجات پيدا کرد.
خودش اين طور مي‌نويسد: <به مرور زمان سعي کردم بخش بيمار ذهن خودم را شناسايي و پاک کنم. سعي کردم رفته رفته ذهنيت عالمانه‌اي را که از قبل داشتم، بازسازي کنم. اين کار خيلي طول کشيد، خيلي چيزها را از من گرفت اما فکر مي‌کنم الان ديگر بخش اعظم آن هذيان‌ها و آن توهمات را دور ريخته‌ام. اينکه در اين سن و سال هنوز مي‌توانم يک رياضيدان و تئوريسين فعال باشم، به اين معني است که من در مبارزه با بيماري‌ام موفق شده‌ام.>
علاوه بر کتاب‌هاي مختلفي که در باره زندگي عبرت‌آموز و اميدبخش <جان نش> نوشته شده، 2 فيلم نيز بر همين اساس توليد شده است. يکي فيلم آشناي <ذهن زيبا> که با بازي راسل کرو و کارگرداني ران هوارد توليد شده و از واقعيت زندگي و بيماري جان نش خيلي فاصله دارد؛ و ديگري فيلم مستند <جنون درخشان> که نگاه دقيق‌تر و وفادارتري به زندگي او داشته است.
نش داراي 2 فرزند پسر است. فرزند اولش که درست همزمان با شروع بيماري پدر به دنيا آمد، رياضيدان است و از بد حادثه، درست مانند پدر، به بيماري اسکيزوفرني هذياني مبتلاست. او نيز سال‌هاست که تحت نظارت و درمان پزشکان قرار دارد.

مي گويند مرز بين نبوغ و جنون به باريکي يک تار مو است. در يک ذهن زيبا ما با نابغه اي روبرو هستيم که از اين مرز عبور کرده است.
يک ذهن زيبا فيلم بسيار خوش ساختي است. يک کار بياد ماندني از "رون هاوارد". فيلم داستان زندگي جان نش (راسل کرو) برنده جايزه نوبل اقتصاد در 1994 است نابغه اي که مبتلا اسکيزوفرني است.

نابغه اي که در دنيايي غير از دنياي ما زندگي مي کند شايد نبوغ بيش از حد او را به اين ورطه انداخته است. زماني که فيلم را مي بينيم ناخود آگاه اين پرسش براي ما مطرح مي شود که آيا هر يک از شخصيت هاي ساخته ذهن جان نش جوابي به يک نياز بيروني براي او نبوده است؟